ارائه دهنده خدمات مشاوره، اجرا و تست انواع دیگ بخار
تاریخ : شنبه بیست و چهارم مرداد ۱۳۹۴
نویسنده : سازه نیرو

بخش‌ 5 - لوله‌های‌ منبع‌ آب‌ پركن‌ مولدهای‌ بخار

ماده‌ 52: قطر لوله‌های‌ اتصال‌ مولدهای‌ بخار به‌ منبع‌ آب‌ پركن‌های‌ مربوطه‌ نباید از 25 میلیمتر (یكاینچ‌) كمتر باشد و لازمست‌ مسیر آن‌ حتی‌ المقدور كوتاه‌ و مستقیم‌ گرفتهشود.

ماده‌ 53: در مولدهای‌ بخار افقی‌ لوله‌ دار با برگشت‌ شعله‌ لازمست‌ لوله‌هایی‌ كه‌ بخار را از مولد به‌ بالای‌ منبع‌ آب‌ پركن‌ می‌برد از روی‌ استوانه‌ دیگ‌ و یا از بالای‌ صفحه‌های‌ جلو و عقب‌ استوانه‌ گرفته‌ شود و لوله‌ ای‌ كه‌ آب‌ را از منبع‌ آب‌ پركن‌ به‌ مولد می‌رساند لااقل‌ پانزده‌ سانتی‌ متر پایین‌ تر از محور استوانه‌ وارد مولد شود.

ماده‌ 54: در مولدهای‌ بخار با اجاق‌ داخلی‌ ورود آب‌ باید در نقطه‌ ای‌ كه‌ لااقل‌ 15 سانتیمتر زیر پایین‌ ترین‌ سطح‌ آب‌ یا نزدیك‌ آن‌ باشد به‌ عمل‌ آید و در هر حال‌ بیش‌ از 45 سانتیمتر بالاتر از سقف‌ آتش‌ خانه‌ باشد.

ماده‌ 55: در هر جا كه‌ خم‌ یا زانویی‌ در لوله‌های‌ آب‌ رسان‌ وجود داشته‌ باشد لازمست‌ برای‌ سهولت‌ تنظیف‌ و گرفتن‌ جرم‌ آب‌ به‌ جای‌ زانو چهارراه‌ یا سه‌ راه‌ به‌ كاربرده‌ شود.

ماده‌ 56: منبع‌های‌ آب‌ پر كن‌ لازمست‌ مجهز به‌ یك‌ شیر زیر آب‌ (تخلیه‌) كه‌ با لوله‌ به‌ محل‌ مناسبی‌ منتهی‌ می‌شود باشد.

ماده‌ 57: روی‌ لوله‌های‌ اتصال‌ ما بین‌ مولد بخار و منبع‌ آب‌ پركن‌ هیچگونه‌ انشعابی‌ به‌ غیر از آنچه‌ ذیلا گفته‌ می‌شود مجاز نیست‌. تنظیم‌ كننده‌ بخار - تنظیم‌ كننده‌ تغذیه‌ آب‌ - زیر آب‌ فشار سنج‌ و وسائلی‌ كه‌ مانع‌ فرار فوق‌ العاده‌ آب‌ یا بخار شود.

بخش‌ 6 - فشار سنج‌

ماده‌58: هرمولد بخار لازمست‌ مجهز بهیك‌ فشارسنج‌ بخار بوده‌ و در محلی‌ نصب‌ شودكه‌:

الف‌ - محفوظ‌ از لرزش‌ باشد.

ب‌ - وضع‌ آن‌ به‌ راحتی‌ قابل‌ تنظیم‌ باشد.

ج‌ - قرائت‌ آن‌ از محلی‌ كه‌ معمولا متصدی‌ دستگاه‌ در مقابل‌ یا در پهلوی‌ مولد می‌ایستد آسان‌ و بدون‌ مانع‌ باشد.

ماده‌ 59: اتصال‌ فشار سنجهای‌ بخار باید به‌ قسمت‌ بخار مولد یا لوله‌ اتصال‌ بخار به‌ منبع‌ آب‌ پركن‌ به‌وسیله‌ یك‌ سیفون‌ به‌ مشخصات‌ ذیل‌ به‌ عمل‌ آید:

الف‌ - قطر كافی‌ به‌ طوری‌ كه‌ لوله‌ فشار سنج‌ همیشه‌ مملو از آب‌ باشد.

ب‌ - جداكردن‌ آن‌ از دستگاه‌ میسر نباشد مگر:

 1 - به‌ وسیله‌ یك‌ شیر سماوری‌ دسته‌ داری‌ كه‌ دسته‌ آن‌ در موقع‌ باز بودن‌ شیر به‌ موازات‌ لوله‌ رابط‌ قرار گیرد.

 2 - در مورد مولدهای‌ بخار با فشار 35 كیلوگرم‌ بر سانتی‌ متر مربع‌ یا بیشتر به‌ وسیله‌ یك‌ شیر فلكه‌ ای‌ كشویی‌ یا سوپاپی‌.

ماده‌ 60: صفحه‌ مدرج‌ فشار سنج‌ باید دارای‌ مشخصات‌ زیر باشد:

 الف‌ - اندازه‌ صفحه‌ و حروف‌ و علامات‌ به‌ طوری‌ باشد كه‌ تقسیمات‌ ارقام‌ و عقربه‌ به‌ راحتی‌ لااقل‌ از فاصله‌ چهار متری‌ برای‌ شخصی‌ كه‌ دید طبیعی‌ دارد قابل‌ تشخیص‌ باشد.

ب‌ - لااقل‌ برای‌ فشار معادل‌ یك‌ برابر و نیم‌ و بلكه‌ دو برابر فشار مجاز مولد بخار ساخته‌ و مدرج‌ شده‌ باشد و صفحه‌ مربوطه‌ طوری‌ نصب‌ گردد كه‌ عقربه‌ در موقع‌ كار عادی‌ در وضع‌ قائم‌ قرار گیرد.

ج‌ - حداكثر فشار مجاز به‌ رنگ‌ قرمز روی‌ صفحه‌ مدرج‌ نشان‌ داده‌ شود.

ماده‌ 61: كلیه‌ فشار سنجهایی‌ كه‌ در مركز یا دیگ‌ خانه‌ نصب‌ می‌شوند از یك‌ نوع‌ و دارای‌ صفحات‌ متحدالشكل‌ باشند.

ماده‌ 62: هر مولد بخار باید دارای‌ محل‌ انشعاب‌ مخصوص‌ جهت‌ یك‌ فشار سنج‌ آزمایشی‌ با شیر قطع‌ كننده‌ باشد به‌ دین‌ منظور:

روی‌ مولد بخار یك‌ شیر سه‌ راه‌ گذاشته‌ می‌شود كه‌ روی‌ یك‌ انشعاب‌ آن‌ فشار سنج‌ اصلی‌ وروی‌ انشعاب‌ دیگر شیر قطع‌ كننده‌ برای‌ نصب‌ فشار سنج‌ آزمایشی‌ قرار داده‌ می‌شود.

 بخش‌ 7 - وسایل‌ آب‌ نما

ماده‌ 63: هر مولد بخار باید دارای‌ یك‌ یا ترجیحاً دو آب‌ نما باشد و در این‌ آب‌ نماها مراتب‌ و شرایط‌ زیر رعایت‌ شود:

الف‌ - طوری‌ قرار گیرد و یا با وسائلی‌ مجهز شود كه‌ به‌ سهولت‌ توسط‌ متصدی‌ مربوطه‌ قابل‌ رویت‌ باشد.

ب‌ - در بالا و پایین‌ دارای‌ شیر زود بند باشد كه‌ به‌ سهولت‌ بتوان‌ در صورت‌ شكستن‌ شیشه‌ آن‌ را از روی‌ زمین‌ بست‌. ج‌ - مستقیماً به‌ بدنه‌ مولد بخار توسط‌ لوله‌هایی‌ كه‌ قطر داخلی‌ آن‌ها كمتر از 12 میلیمتر (نیم‌ اینچ‌) نباشد متصل‌ گردد.

د - مجهز به‌ شیر تخلیه‌ بوده‌ و فاضلاب‌ آن‌ در محلی‌ بدون‌ خطر هدایت‌ شود.

هـ‌ - مجهز به‌ شیشه‌ مسلح‌ یا حفاظ‌ مناسب‌ دیگری‌ باشد تا كارگران‌ را در صورت‌ شكستن‌ شیشه‌ و پرتاب‌ ذرات‌ آن‌ و یا خروج‌ آب‌ و بخار داغ‌ حفظ‌ نماید. بدون‌ این‌ كه‌ موجب‌ اشكال‌ خواندن‌ و دیدن‌ سطح‌ آب‌ گردد.

ز - لازمست‌ حد مجاز سطوح‌ پایین‌ و بالای‌ آب‌ توسط‌ علامت‌هایی‌ روی‌ لوله‌ آب‌نما مشخص‌ گردد.

ماده‌ 64: آب‌ نماها باید طوری‌ نصب‌ و مستقر گردد كه‌ چنانچه‌ سطح‌ آب‌ در پایین‌ ترین‌ نقطه‌ قابل‌ رویت‌ برسد هنوز آب‌ به‌ میزان‌ كافی‌ در دیگ‌ برای‌ جلوگیری‌ از خطرات‌ احتمالی‌ وجود داشته‌ باشد.

 بخش‌ 8 - شیرهای‌ كنترل‌ سطح‌ آب‌

ماده‌ 65: الف‌ - مولد بخار باید لااقل‌ مجهز به‌ سه‌ شیر كنترل‌ سطح‌ آب‌ باشد و این‌ شیرها در همان‌ ارتفاع‌ حد فاصل‌ قسمت‌ تحتانی‌ و فوقانی‌ شیشه‌ آب‌ نماها نصب‌ شده‌ باشند.

ب‌ - وقتی‌ كه‌ مولد بخار مجهز به‌ دو آب‌ نما با اتصالات‌ مستقل‌ بوده‌ و فاصله‌ افقی‌ آنها از یكدیگر كمتر از هفتاد سانتیمتر نباشد در این‌ صورت‌ نصب‌ شیرهای‌ كنترل‌ سطح‌ آب‌ اختیاری‌ خواهد بود.

ج‌ - شیرهای‌ كنترل‌ سطح‌ آب‌ برای‌ مولدهایی‌ كه‌ مجهز به‌ سیستم‌ كنترل‌ خود كار سطح‌ آب‌ می‌باشند و همچنین‌ مولدهای‌ كوچك‌ و كمتر از 120 لیتر حجم‌ لزومی‌ ندارد ولی‌ این‌ قبیل‌ مولدها باید مجهز به‌ یك‌ شیر آزمایشی‌ در پایین‌ ترین‌ سطح‌ مجاز آب‌ باشند به‌ طوریكه‌ هر وقت‌ باز كنند آب‌ از آن‌ جاری‌ شود.

د - مولدهای‌ بخار نوع‌ لكوموتیو كه‌ بیشتر از 90 سانتیمتر قطر نداشته‌ باشد و همچنین‌ برای‌ مولدهای‌ بخار ازنوع‌ اجاق‌ داخلی‌ و لوله‌ عبور دود افقی‌ كه‌ سطح‌ حرارتی‌ آنها از 5 مترمربع‌ متجاوز نباشد فقط‌ دو شیر كنترل‌ سطح‌ آب‌ لازمست‌.

ماده‌ 66: شیرهای‌ كنترل‌ سطح‌ آب‌ كه‌ بالاتر از سطح‌ زمین‌ و یا محل‌ كار و دورتر از دسترس‌ واقع‌ شده‌ اند باید مجهز به‌ وسایل‌ زیر باشند:

الف‌ - دسته‌ یا زنجیری‌ كه‌ بطور دائم‌ به‌ آنها متصل‌ بوده‌ و بتوان‌ شیرها را از پایین‌ باز و بسته‌ نمود.

ب- وسایلمتناسب‌ برای‌ حفاظتكاركرد درمقابل‌ ریزشآب‌ یا بخار در حین‌ بازكردن‌ آنها.

 بخش‌ 9 - فشنگ‌ فوزیبل‌

ماده‌ 67: فشنگهای‌ فوزیبل‌ مولد بخار كه‌ به‌ عنوان‌ وسیله‌ اضافی‌ برای‌ اعلام‌ خطر كم‌ شدن‌ سطح‌ آب‌ به‌ كار می‌رود باید در فواصلی‌ كه‌ از 12 ماه‌ تجاوز نكند تعویض‌ گردد و پوسته‌ فشنگ‌ نباید مجدداً مورد استفاده‌ قرار گیرد.

ماده‌ 68: در مولدهایی‌ كه‌ فشار آنها از 5/17 كیلوگرم‌ بر سانتیمتر مربع‌ زیادتر باشد نباید فشنگ‌ فوزیبل‌ به‌ كار برد.

ماده‌ 69: فشنگهای‌ فوزیبل‌ در مولدهای‌ بخار كه‌ با آتش‌ كوره‌ عمل‌ می‌كند باید در بالاترین‌ نقطه‌ كوره‌ كه‌ در معرض‌ حرارت‌ مستقیم‌ باشند نصب‌ گردند.

ماده‌70: درصورتی‌ كه‌ در مولدهای‌ بخار فشنگ‌ فوزیبلی‌ به‌كار رود كه‌ با بخار عمل‌ می‌كند باید این‌ فشنگ‌ در همان‌ سطحی‌ قرار گیرد كه‌ معمولاً فشنگ‌ فوزیبل‌ آتشی‌ نصب‌ می‌شود.

بخش‌ 10 - سیستم‌ كنترل‌ خود كار سطح‌ آب‌

ماده‌ 71: مولدهایی‌ كه‌ بعد از تصویب‌ این‌ آیین‌نامه‌ ساخته‌ و نصب‌ می‌شوند باید مجهز به‌ دو دستگاه‌ سیستم خود كار (الكتریكی‌ یا الكترونیكی‌) كنترل‌ سطح‌ آب‌ باشد به‌ طوریكه‌ بتوانند مراحل‌ زیر را كنترل‌ نمایند:

الف‌ - روشن‌ كردن‌ پمپ‌ تغذیه‌ جهت‌ تامین‌ كمبود آب‌ و خاموش‌ كردن‌ آن‌ بعد از تامین‌ آب‌ لازم‌.

ب‌ - در صورتی‌ كه‌ پمپ‌ تغذیه‌ آب‌ روشن‌ نشده‌ و سطح‌ آب‌ مولد از حد مجاز پایین‌ تر برود سوخت‌ مشعل‌ قطع‌ گردد.

ج‌ - چنانچه‌ پس‌ از قطع‌ سوخت‌ باز هم‌ پمپ‌ عمل‌ ننماید منجر به‌ قطع‌ و خاموش‌ نمودن‌ كل‌ سیستم‌ مشعل‌ گردد.

بخش‌ 11 - زیر آب‌ یا لوله‌های‌ تخلیه‌ مولدهای‌ بخار

ماده‌ 72: هر مولد بخار باید حداقل‌ مجهز به‌ یك‌ لوله‌ تخلیه‌ یا زیر آب‌ باشد كه‌ به‌ پایین‌ ترین‌ سطح‌ آب‌ دیگ‌ مربوطه‌ بوده‌ وروی‌ آن‌ یك‌ شیر نصب‌ شود تا به‌وسیله‌ آن‌ بتوان‌ تمام‌ آب‌ دیگ‌ را خارج‌ نمود.

ماده‌ 73: در صورتی‌ كه‌ چند مولد بخار در یك‌ محل‌ نصب‌ شده باشند و لوله‌های‌ تخلیه‌ آنها به‌ یك‌مجرای‌ مشترك‌ متصل‌باشد هریك‌ از لوله‌های‌ تخلیه‌ دیگها باید مجهز باشدبه‌:

دو شیر كه‌ به‌ آهستگی‌ باز شود.

با یك‌ شیر آهسته‌ و یك‌ شیر تند باز شود.

یا یك‌ شیر تخلیه‌ كه‌ توسط‌ كلید مخصوص‌ بازو بسته‌ شود و این‌ كلید یگانه‌ كلید تمام‌ شیرهای‌ تخلیه‌ مولدها بوده‌ تا فقط‌ موقعی‌ كه‌ شیر بسته‌ باشد بتوان‌ كلید را برداشت‌.

ماده‌ 74: شیرهای‌ زیرین‌ لوله‌های‌ تخلیه‌ در مولد بخار باید از هر گونه‌ مانع‌ یا حفره‌هایی‌ كه‌ امكان‌ جمع‌ شدن‌ رسوبات‌ را دارد و مانع‌ جریان‌ گردد عاری‌ باشد.

ماده‌ 75: وقتی‌ كه‌ لوله‌های‌ تخلیه‌ مولدهای‌ بخار در معرض‌ حرارت‌ مستقیم‌ كوره‌ قرار گیرد باید آنها را به‌ وسیله‌ مواد نسوز طوری‌ عایق‌ نمود كه‌ در ضمن‌ به‌ آسانی‌ قابل‌ بازرسی‌ باشد.

ماده‌ 76: محل‌ ریزش‌ آب‌ لوله‌های‌ تخلیه‌ مولدهای‌ بخار باید طوری‌ انتخاب‌ گردد كه‌ خطری‌ برای‌ كارگران‌ نداشته‌ باشد و همچنین‌ لوله‌های‌ تخلیه‌ نباید به‌ فاضلاب‌ مستراح‌ و روشویی‌ها مربوط‌ گردد مگر آنكه‌ قبلاً از مخازن‌ تخلیه‌ مولد بخار عبور داده‌ شود.

ماده‌ 77: در صورتی‌ كه‌ مخازن‌ تخلیه‌ برای‌ مولدهای‌ بخار به‌ كار رود این‌ مخزن‌ باید دارای‌ وسایل‌ زیر باشد:

الف‌ - لوله‌های‌ هواكش‌ كه‌ شیر یا سوپاپی‌ نداشته‌ و سطح‌ مقطع‌ آن‌ طوری‌ باشد كه‌ از زیاد شدن‌ فشار در مخزن‌ جلوگیری‌ نماید.

ب‌ - مخزن‌ طوری‌ نصب‌ گردد كه‌ كلیه‌ قسمتهای‌ آنرا بتوان‌ به‌ سهولت‌ بازرسی‌ كرد .

 بخش‌ 12 - آبرسانی‌ مولدهای‌ بخار

ماده‌ 78: در صورتی‌ كه‌ تغذیه‌ مولدهای‌ بخار تماماً از بخار تقطیر شده‌ به‌ عمل‌ نیاید لازمست‌ برای‌ تامین‌ كمبود از آبهای‌ مناسبی‌ كه‌ سبك‌ و تصفیه‌ كرده‌ باشند مصرف‌ نمایند تا از خوردگی‌ جدار مولدهای‌ بخار و ایجاد رسوب‌ جلوگیری‌ شود. همچنین‌ می‌بایستی‌ در مولدهای‌ بخاری‌ كه‌ از آب‌ تقطیر شده‌ و برگشتی‌ استفاده‌ می‌گردد در مسیر تغذیه‌ آب‌ به‌ دیگ‌ دستگاه‌ جذب‌ گازهای‌ محلول‌ در آب‌ نصب‌ گردد.

ماده‌ 79: انتهای‌ لوله‌های‌ آب‌ رسانی‌ باید دارای‌ شرایط‌ زیر باشد:

الف‌ - طوری‌ نصب‌ شود كه‌ آب‌ ورودی‌ در هیچ‌ حال‌ مستقیماً به‌ سطوحی‌ كه‌ در معرض‌ تشعشع‌ آتش‌ یا تماس‌ با گاز در درجات‌ حرارت‌ زیاد می‌باشند برخورد ننمایند و همچنین‌ این‌ برخورد نزدیك‌ به‌ اتصالات‌ پرچ‌ (یا جوش‌) شده‌ پوسته‌ كوره‌ یا اتصالات‌ پرچ‌ (یا جوش‌) شده‌ جدار دیگ‌ صورت‌ نگیرد.

ب‌ - در صورت‌ لزوم‌ موانع‌ سپر مانندی‌ برای‌ انحراف‌ جریان‌ آب‌ از اتصالات‌ پرچ‌ (یا جوش‌) شده‌ تعبیه‌ نمایند.

ماده‌ 80: لوله‌های‌ آب‌ رسانی‌ مولدهای‌ بخار باید به‌ یك‌ شیر یك‌ طرفه‌ (یا سوپاپ‌ سد كننده‌ ) مجهز بوده‌ و بین‌ آن‌ و مولد بخار شیر دیگری‌ نصب‌ گردد.

ماده‌ 81: در صورتی‌ كه‌ تعداد 2 یا چند مولد بخار از منبع‌ مشتركی‌ آب‌ بگیرند هر یك‌ از انشعابات‌ لوله‌های‌ آب‌ رسانی‌ نیز باید دارای‌ شیری‌ باشند كه‌ بین‌ شیر كنترل‌ یك‌ طرفه‌ و منبع‌ آب‌ رسانی‌ نصب‌ شده‌ باشند به‌ نحوی‌ كه‌ مانع‌ جریان‌ آب‌ از مولد به‌ مولد دیگر گردد.

ماده‌ 82: وقتی‌ كه‌ مولدهای‌ بخار مجهز به‌ دو دستگاه‌ آب‌ رسانی‌ باشند باید برای‌ هر یك‌ از آنها شرایط‌ مندرج‌ در مواد 78 تا 81 رعایت‌ شود.

ماده‌ 83: وقتی‌ كه‌ پیش‌ گرم‌ كن‌ و یا دستگاه‌های‌ دیگر گرم‌ كننده‌ آب‌ ورودی‌ مستقیماً بدون‌ واسطه‌ یك‌ شیر متصل‌ به‌ مولد بخار باشد در این‌ صورت‌ شیرهای‌ آب‌ رسانی‌ و یا شیرهای‌ كنترل‌ یكطرفه‌ باید قبل‌ از پیش‌ گرم‌ كن‌ و یا گرم‌ كننده‌ آب‌ نصب‌ گردد.

ماده‌ 84: درمواردی‌ كه‌ دستگاه‌ گرم‌ كننده‌ آب‌ از نوع‌ روباز بوده‌ و با بخارهای‌ خروجی‌ یك‌ ماشین‌ بخار گرم‌ شود. لازمست‌ یك‌ وسیله‌ جداكننده‌ روغن‌ روی‌ لوله‌ خروج‌ بخار ماشین‌ نصب‌ شود تا مانع‌ اختلاط‌ روغن‌ با آب‌ گردد.

ماده‌ 85: مولدهای‌ بخار كه‌ بیش‌ از 25 متر مربع‌ سطح‌ حرارتی‌ دارند باید لااقل‌ دارای‌ دو دستگاه‌ آب‌ رسانی‌ مجهز به‌ وسایل‌ محرك‌ مستقل‌ باشند كه‌ در هر یك‌ از آنها معادل‌ دو برابر قدرت‌ تبخیر مولد بوده‌ باشد.

ماده‌ 86: در واحدهایی‌ كه‌ از مولد بخار استفاده‌ می‌نمایند لازمست‌ آزمایش‌ها و كنترل‌های‌ لازم‌ را روی‌ آب‌ مصرفی‌ و آب‌ تصفیه‌ شده‌ خروجی‌ دستگاه‌ سختی‌ گیر دیگ‌ مستمراً به‌ عمل‌ آورده‌ و نتیجه‌ در فرم‌های‌ مخصوص‌ مولدهای‌ بخار ضبط‌ و نگهداری‌ شود.

ماده‌ 87: براساس‌ آزمایشات‌ فوق‌ باید مواد شیمیایی‌ لازم‌ طبق‌ نظر متخصصین‌ در زمان‌ها مناسب‌ به‌ آب‌ دیگ‌ افزوده‌ گردد.

 بخش‌ 13 پیش‌ گرم‌ كن‌ آب‌

ماده‌ 88: پیش‌ گرم‌ كن‌هایی‌ كه‌ روی‌ مولدهای‌ بخار به‌ كار می‌روند باید دارای‌ تجهیزات‌ زیر باشند:

الف‌ - دماسنج‌ برای‌ تعیین‌ درجه‌ حرارت‌ آب‌ ورودی‌ و خروجی‌ پیش‌ گرم‌ كن‌.

ب‌ - دریچه‌ تنظیم‌ كننده‌ میزان‌ خروج‌ دود بین‌ محفظه‌ احتراق‌ و پیش‌ گرم‌ كن‌.

ج‌ - دهانه‌های‌ دست‌رو روی‌ كلكتورها در مقابل‌ هر یك‌ از لوله‌ها به‌ منظور خارج‌ ساختن‌ رسوبات‌ جمع‌ شده‌ در داخل‌ آن‌.

د - یك‌ سوپاپ‌ اطمینان‌.

ماده‌ 89: اطاق‌ پیش‌ گرم‌ كن‌ها باید دارای‌ دریچه‌های‌ تهویه‌ ای‌ باشند كه‌ به‌ وسیله‌ آنها جریان‌ هوا در فضای‌ دور پیش‌ گرم‌ كن‌ سهل‌ گردد و همچنین‌ دارای‌ دریچه‌های‌ انفجار باشد كه‌ در مواقع‌ انفجار و ازدیاد بی‌ موقع‌ فشار داخل‌ اطاق‌ به‌ طرف‌ خارج‌ باز گردد، این‌ دریچه‌ها بایستی‌ در ارتفاع‌ حداقل‌ دو متر از پاگرد باشند.

 بخش‌ 14 - دستگاه‌ خودكار مكش‌ دود

ماده‌ 90: تنظیم‌ كننده‌های‌ خودكار ورودی‌ هوا و خروجی‌ دود در مولدهای‌ بخار باید طوری‌ تعبیه‌ شده‌ باشند كه‌ در موقع‌ خراب‌ شدن‌ و یا از كار افتادن‌ مكانیسم‌ خود كار آنها از بسته‌ شدن‌ مجرای‌ خروجی‌ دود و باز شدن‌ مجرای‌ ورودی‌ هوا جلوگیری‌ به‌ عمل‌ آید.

 بخش‌ 15 - سیستم‌های‌ سوخت‌ رسانی‌ مولدها

ماده‌91: درمولدهای‌ بخار باسوخت‌ گازباید هر سوختپاش(مشعل‌) بهوسایل‌زیرمجهز باشد:

الف‌ - دیگ‌ شیر مخصوص‌ به‌ منظور قطع‌ سریع‌ گاز.

ب‌ - یك‌ مجرای‌ قاب‌ تنظیم‌ ورود گاز و یا مجرایی‌ كه‌ دهانه‌ آن‌ برحسب‌ احتیاج‌ قابل‌ تعویض‌ باشد.

ج‌ - یك‌ سد كننده‌ قابل‌ تنظیم‌ هوای‌ مورد نیاز كه‌ بتواند به‌ طور كامل‌ ورود هوا را قطع‌ كند. این‌ سد كننده‌ باید دارای‌ ضامن‌ فنری‌ و یا پیچی‌ باشد كه‌ از باز شدن‌ بی‌مورد آن‌ جلو گیری‌ كند.

د - یك‌ لوله‌ مخلوط‌ كننده‌ هوا و گاز كه‌ طولش‌ لااقل‌ 6 برابر كوچكترین‌ قطر آن‌ باشد.

هـ - شعله‌ كوچك‌ دایمی‌ (گیرانه‌).

و - تا حدود امكان‌ یك‌ تنظیم‌ كننده‌ خودكار ورود گاز كه با فشار بخار عمل‌ كند و به‌ نحوی‌ ساخته‌ شود كه‌ در موقع‌ خرابی‌ آن‌ بخار به‌ داخل‌ اطاق‌ سوخت‌ و یا لوله‌های‌ ورودی‌ گاز نفوذ ننماید.

ماده‌ 92: مولدهای‌ بخاری‌ كه‌ باسوخت‌ گاز كار می‌كنند نباید در محوطه‌ محصور نصب‌ شود مگر اینكه‌ محوطه‌ مذكور مجهز به‌ وسایل‌ تهویه‌ دائم‌ باشد تا از جمع‌ شدن‌ گاز در آن‌ جلوگیری‌ به‌ عمل‌ آید.

ماده‌ 93: در مورد مولدهای‌ بخار ذغال‌ سوز كه‌ به‌ طور خود كار تغذیه‌ می‌شوند كلیه‌ قسمت‌های‌ متحرك‌ كه‌ احتمال‌ برخورد با كارگر دارند و ایجاد خطر می‌نمایند باید به‌ وسایل‌ لازم‌ طبق‌ مقررات‌ مربوط‌ به‌ این‌ موضوع‌ حفاظت‌ شده‌ باشند.

بخش‌ 16 - اتوكلاوهایی‌ كه‌ مستقیماً با شعله‌ گرم‌ می‌شوند

ماده‌ 94: اتوكلاوهایی‌ كه‌ مستقیماً با شعله‌ گرم‌ می‌شوند باید مجهز به‌ یك‌ ترموكوپل‌ الكتریك‌ باشند كه‌ در داخل‌ و كف‌ اتوكلاو جوش‌ شده‌ باشد تا موقعی‌ كه‌ حرارت‌ اتوكلاو از حد مجاز تجاوز كند سبب‌ قطع‌ سوخت‌ اتوكلاو گردد.

فصل‌ سوم‌ مولدهای‌ بخار با فشار كم‌ و دیگهای‌ آب‌ داغ‌

بخش‌ 1 - فشار و درجه‌ حرارت‌

ماده‌ 95: مولدهای‌ بخار با فشار كم‌ كه‌ در این‌ فصل‌ مورد بحث‌ می‌باشد آنهایی‌ هستند كه‌ بخار حاصله‌ صرفاً برای‌ گرم‌ كردن‌ در فشار كم‌ به‌ كار برده‌ شود و فشار موثر بخار از یك‌ آتمسفر (یك‌ كیلو گرم‌ بر سانتیمتر مربع‌) تجاوز ننماید. دیگهای‌ آب‌ گرم‌ مورد بحث‌ در این‌ فصل‌ نیز دیگهایی‌ هستند كه‌ درجه‌ حرارت‌ آب‌ گرم‌ تولیدی‌ از 120 درجه‌ سانتیگراد بیشتر نباشد در غیر این‌ دو حالت‌ و در صورت‌ تجاوز فشار یا درجه‌ حرارت‌ از حدود فوق‌ الذكر مولد یا دیگ‌ مشمول‌ مقررات‌ فصل‌ دوم‌ (مولدهای‌ بخار با فشار قوی‌ و متوسط‌) بوده‌ و جنس‌ ساختمانی‌ آنها نمی‌تواند از چدن‌ باشد.

بخش‌ 2 - دریچه‌های‌ بازدید

ماده‌ 96: مولدهای‌ بخار با فشار كم‌ كه‌ از ورقه‌ فولاد ساخته‌ شده‌ باشند باید دارای‌ دریچه‌ بازدید آدم‌ رو و دریچه‌ شستشو(دریچه‌ دست‌ رو) برای‌ تمیز كردن‌ باشد تا به‌ وسیله‌ آنها بازرسی‌ داخلی‌ و رسوب‌ گیری‌ امكان‌ پذیر گردد ولی‌ در مورد مولدهای‌ كوچك‌ كه‌ ورود كارگر غیر ممكن‌ است‌ می‌توان‌ از تعبیه‌ دریچه‌ آدم‌ رو صرفنظر كرد.

ماده‌ 97: دریچه‌ آدم‌ رو جهت‌ بازدید و یا دریچه‌های‌ شستشو كه‌ در سر و یا جدار مولدهای‌ بخار استوانه‌ ای‌ فولادی‌ تعبیه‌ می‌شود باید طبق‌ مشخصات‌ مواد 33 - 34 - 35 از مقررات‌ بخش‌ 2 فصل‌ دوم‌ باشد مگر در مورد دیگهای‌ نوع‌ لوكوموتیو یا مولدهای‌ با اجاق‌ خارجی‌ و انواع‌ دیگری‌ كه‌ ساختمان‌ آنها اجازه‌ تعبیه‌ دریچه‌های‌ آدم‌ رو را نمی‌دهد.

ماده‌ 98:  مولدهای‌ بخار با فشار كم‌ و دیگهای‌ آب‌ گرم‌ كه‌ از چدن‌ ساخته‌ شده‌ اند باید دارای‌ دریچه‌های‌ شستشو مناسب‌ جهت‌ رسوب‌گیری‌ باشند.

 بخش‌ 3 - سوپاپ‌ اطمینان‌

ماده‌ 99:  مولد بخار با فشار كم‌ باید لااقل‌ مجهز به‌ یك‌ سوپاپ‌ اطمینان‌ یا وسیله‌ ایمنی‌ دیگر جهت‌ تخفیف‌ فشار زایدی‌ كه‌ احیاناً ایجاد شود باشد. این‌ وسایل‌ لازم‌ است‌ قبلاً از نظر ساختمانی‌ و درستی‌ عمل‌ مورد آزمایش‌ قرار گیرد.

ماده‌ 100: سوپاپ‌های‌ اطمینان‌ باید با مقررات‌ مواد 38 تا 45 بخش‌ 3 فصل‌ دوم‌ وفق‌ داده‌ و پلمپ‌ گردد. ضمناً طوری‌ تنظیم‌ نشوند كه‌ بخار را در فشاری‌ كمتر از یك‌ كیلوگرم‌ بر سانتیمتر مربع‌ تخلیه‌ نماید. پلمپ‌ باید طوری‌ به‌ سوپاپ‌ اطمینان‌ متصل‌ گردد كه‌ نتوان‌ آن‌ را بدون‌ شكستن‌ پلمپ‌ از دستگاه‌ جدا نمود.

بخش‌ 4 - سوپاپ‌ اطمینان‌ فشار آب‌

ماده‌ 101: هر دیگ‌ آب‌ داغ‌ باید لااقل‌ مجهز یك‌ سوپاپ‌ اطمینان‌ یا مخزن‌ انبساط‌ باشد.

ماده‌ 102: سوپاپ‌های‌ اطمینان‌ فشار آب‌ برای‌ دیگهای‌ آب‌ داغ‌ باید طوری‌ تنظیم‌ شده‌ باشد كه‌ در فشارهای‌ مساوی‌ با اندكی‌ كمتر از فشار موثر مجاز دیگ‌ باز گردد.

ماده‌ 103: درسوپاپ‌های‌ اطمینان‌ فشارآب‌ استعمال‌ دیافراگم‌ و نشیمن‌های‌ لاستیكی‌ با اجناس‌ مشابه‌ كه‌ دراثر آب‌داغ‌ یا بخارپوسیدگی‌ و یاخرابی‌ پیداكند و ازكاربیفتدممنوع‌ است‌.

ماده‌ 104: سوپاپ‌های‌ اطمینان‌ فشار آب‌ باید طوری‌ قرار گیرد كه‌ خطر سوختگی‌ برای‌ افراد ایجاد نكند یا به‌ وسیله‌ لوله‌ به‌ خارج‌ ادامه‌ پیداكند.

ماده‌ 105: در صورتی‌ كه‌ در لوله‌ ورودی‌ آب‌ مولد بخار با فشار كم‌ یا دیگ‌ آب‌ داغ‌ شیر سد كننده‌ نصب‌ شده‌ باشد لازمست‌ شیر سد كننده‌ دیگری‌ در لوله‌ خروجی‌ نصب‌ گردد.

ماده‌ 106: در صورتی‌ كه‌ 2 یا چند مولد بخار با فشار كم‌ یا دیگ‌ آب‌ داغ‌ به‌ لوله‌ یا شبكه‌ مشترك‌ متصل‌ باشد لازمست‌ در لوله‌های‌ ورود و خروج‌ هر كدام‌ شیرهای‌ سد كننده‌ ای‌ وجود داشته‌ باشد.

بخش‌ 6 - منبع‌ آب‌ پركن‌ (منبع‌ انبساط‌)

ماده‌ 107: منبع‌های‌ آب‌ پركن‌ مولدهای‌ بخار با فشار كم‌ یا دیگهای‌ آب‌ داغ‌ تابع‌ همان‌ مقررات‌ مواد در بخش‌ 5 از فصل‌ دوم‌ مربوط‌ به‌ مولدهای‌ بخار با فشار متوسط‌ و قوی‌ می‌باشد.

بخش‌ 7 - فشار سنج‌

ماده‌ 108: هرمولد بخار با فشار كم‌ باید مجهز به‌ یك‌ فشار سنج‌ بخار باشد كه‌ ساختمان‌ و نصب‌ آن‌ با مقررات‌ موادبخش6 ازفصل‌دوم‌ مربوط‌ به‌مولدهای‌ بخار با فشار زیاد و متوسط‌ تطبیق‌نماید.

بخش‌ 8 - فشار سنج‌ آب‌

ماده‌ 109: هر دیگ‌ آب‌ داغ‌ باید مجهز به‌ یك‌ فشار سنج‌ آب‌ باشد و این‌ دستگاه‌ طوری‌ به‌ دیگ‌ یا به‌ لوله‌ اصلی‌ خروجی‌ متصل‌ باشد كه‌ جداكردن‌ آن‌ از دیگ‌ میسر نباشد مگر به‌ وسیله‌ شیر مخصوص‌ خود دستگاه‌ و شیر مخصوص‌ فشار سنج‌ روی‌ لوله‌ ای‌ نزدیك‌ به‌ آن‌ نصب‌ می‌گردد. این‌ شیر دارای‌ دسته‌ گونیا شكل‌ می‌باشد كه‌ در موقع‌ باز بودن‌ به‌ موازات‌ لوله‌ آب‌ قرار می‌گیرد.

ماده‌ 110: صفحات‌ فشار سنج‌ در دیگهای‌ آب‌ داغ‌ باید:

الف‌ - لااقل‌ تا یك‌ برابر و نیم‌ حداكثر فشار مجاز درجه‌ بندی‌ شده‌ باشد.

ب‌ - رقم‌ شاخص‌ حداكثر فشار مجاز به‌ رنگ‌ قرمز نشانه‌ گذاری‌ شده‌ باشد.

بخش‌ 9 - تنظیم‌ كننده‌ سوخت‌ به‌ وسیله‌ فشار بخار

ماده‌ 111: وقتی‌ دستگاه‌ تنظیم‌ سوخت‌ به‌وسیله‌ فشار بخار فرمان‌ داده‌ شود باید این‌ دستگاه‌ طوری‌ تنظیم‌ شده‌باشد كه‌ مانع‌ بالارفتن‌ فشار مولد از یك‌ كیلوگرم‌ بر سانتیمتر مربع‌گردد.

بخش‌ 10 - دماسنج‌

ماده‌ 112: هر دیگ‌ آب‌ داغ‌ باید مجهز به‌ یك‌ دماسنج‌ با رعایت‌ شرایط‌ زیر باشد:

الف‌ - طوری‌ نصب‌ شده‌ باشد كه‌ به‌سهولت‌ بتوان‌ در موقع‌ خواندن‌ فشار دیگ‌ درجه‌ حرارت‌ را نیز خواند.

ب‌ - طوری‌ به‌ دیگ‌ مرتبط‌ شود كه‌ همیشه‌ درجه‌ حرارت‌ آب‌ دیگ‌ را تعیین‌ نماید.

 بخش‌ 11 - دستگاه‌ تنظیم‌ سوخت‌ به‌وسیله‌ درجه‌ حرارت‌

ماده‌ 113: هر دیگ‌ آب‌ داغ‌ باید مجهز به‌ یك‌ دستگاه‌ تنظیم‌ سوخت‌ باشد كه‌ تحت‌ تاثیر درجه‌ حرارت‌ آب‌ عمل‌ نماید، این‌ دستگاه‌ میزان‌ سوخت‌ را طوری‌ تنظیم‌ می‌نماید كه‌ درجه‌ حرارت‌ آب‌ نتواند از 120 در جه‌ سانتیگراد تجاوز نماید.

بخش‌ 12 - آب‌ نمای‌ شیشه‌ای‌

ماده‌ 114: هر مولد بخار با فشار كم‌ باید مجهز به‌ یك‌ یا چند دستگاه‌ آب‌ نمای‌ شیشه‌ ای‌ باشد به‌ طوریكه‌:

الف‌ - در قسمت‌ پایین‌ یك‌ شیر برای‌ تسهیل‌ تمیز كردن‌ در نظر گرفته‌ شود.

ب‌ - از نظر سایر شرایط‌ با مقررات‌ بخش‌ 7 از فصل‌ دوم‌ مربوط‌ به‌ مولدهای‌ بخار با فشار متوسط‌ و قوی‌ تطبیق‌ نماید.

بخش‌ 13 - شیرهای‌ كنترل‌ سطح‌ آب‌

ماده‌ 115: هر مولد بخار با فشار كم‌ باید دارای‌دو یا چند شیركنترل‌ سطح‌ آب‌ باشد به‌طوری‌ كه‌:

الف‌ - در بالاترین‌ و پایین‌ ترین‌ سطح‌ مجاز آب‌ دیگ‌ نصب‌ گردد.

ب‌ - با مقررات‌ مواد بخش‌ 8 از فصل‌ دوم‌ مربوط‌ به‌ مولدهای‌ بخار با فشار متوسط‌ و قوی‌ تطبیق‌ نماید.

 بخش‌ 14 - سیستم‌ لوله‌های‌ دیگ‌

ماده‌ 116: شبكه‌ لوله‌ كشی‌ باید طوری‌ نصب‌ گردد كه‌:

الف‌ - خطر یخبندان‌ لوله‌ها در بین‌ نباشد.

ب‌ - لوله‌ انبساط‌ مربوطه‌ به‌ طور تصادفی‌ بسته‌ نشود.


موضوعات مرتبط: دیگ بخار
برچسب‌ها: دیگ بخار, تست دیگ بخار, آئین نامه دیگ بخار, مولد بخار
آخرین مطالب